Yenienerji | Ocak-Şubat 2022 | Sayı: 84

46 yeni enerji • OCAK ŞUBAT 2022 Makale lüyor olmasıdır. Halbuki, tek bir kuyuda (uygun olmak koşulu ile) birlikte üretim yapılabilir. Ayrıca YEKDEM gibi destekler kapsamlı ve kırılımlı olmalı, jeotermal elektriğin arka planı ve sonuçları değerlendirmelere mutlaka alınmalıdır. Isı piyasası ise enerji piyasası ve elektrik üretimi ile bir an önce entegre edilmeli, enerji salt bir parasal meta olmaktan ve ekonominin bir alt katmanı olmaktan çıkarılarak çevre ile birlikte bağımsızlaştırılmalıdır. YEKDEM gibi destek paketleri gerekli ama hiç yeterli değildir. Küresel ısınmaya karşı panzehir değil sadece pansuman olabilirler. Esas çözüm, tüm enerji kaynaklarının sadece verimli değil aynı zamanda akılcı ve gerçekçi çevre bilinci ile birlikte kamusal bir platformda yorumlanıp değerlendirmesinden ve yönetilmesinden geçmektedir. Ancak o zaman Paris anlaşması koşullarını gerçekleştirebilir ve öncelikle elektrik fiyatlarını gün öncesi gibi yazılımların boyunduruğundan kurtarıp ucuzlatabiliriz. Her şeyden önce, ORC sistemleri de büyük kapasitelerde Ülkemizde yerel koşullara daha uygun biçimde tasarlanıp üretilmelidir. Devlet destek verecekse önce ürüne (elektrik) değil ürünü üreten ana sistemlere vermelidir. Diğer yandan, ülkemizdeki jeotermal kaynaklar genelde orta ve düşük entalpilidir ve bu tür çok bol ama kıt katma değer potansiyellerini en akılcı ve etkin biçimde değerlendirmemiz önem arz etmektedir [22]. Bu nedenlerle de yerli teknolojiye ve tasarımlara dayalı sistem ve cihazların geliştirilmesi, uygun durumlarda jeotermal enerjinin güneş, rüzgâr, hatta temiz yakılmak koşulu ile katı yakıt kaynaklarımızın (akışkan yataklı kazanlar gibi) birlikteliği yenilikçi ve tümleştirici tasarımlarla sağlanmalıdır. Sonuç itibarı ile, COP26 Glasgow İklim Bildirgesinde yer aldığı üzere, yüzeysel finansal desteklerinin ön planda tutulması ile çok başarılı bir karbonsuzlaşmanın gerçekleşebileceği söylenemez [23]. Bunun tam aksine, ülkemizin ulusal güvenlik, ekonomi, çevre, enerji ilişkilerinin tek bir potada biriktirilip uzun soluklu kararların verilmesi ve uygulamaya konulması gerekmektedir [24]. Kaynakça [1] NASA. 2022. Steamy Relationships: How Atmospheric Water Vapor Supercharges Earth's Greenhouse Effect, Ask NASA Climate, February 8, 2022. <https://climate. nasa.gov/ask-nasa-climate> [2] Kılkış, B. ve Kılkış, Ş. 2015. Yenilenebilir Enerji Kaynakları ile Birleşik Isı ve Güç Üretimi, TTMD, Kitap No. 32, 372 s. ISBN:978975-6263-25-9. [3] EPDK, 2022, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması. <https://www.epdk.gov.tr/Detay/ Icerik/3-0-0-122/yenilenebilir-enerjikaynaklari-destekleme-mekanizmasiyekdem> [4] EPİAŞ, 2016. Yerli Gün Öncesi Piyasası, Kullanıcı Kılavuzu, Piyasa Operasyonları Direktörlüğü. <https://www.slideshare.net/FaikSnmez/ epa-yerli-trkgp-kullanc-klavuzu> [5] Kılkış, B. 2022. Enerji mi Ekonomi mi? Bilim ve Ütopya, Sayı 332, Yıl 28, s: 46-53. [6] ETKB. 2021. Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, <11 Mart 2021 PERŞEMBE (resmigazete.gov.tr)> [7] Resmî Gazete. 2005. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun, No: 5346 [8] TMMOB. 2019. JES`ler ile İlgili Oda Raporu, KMO-Jeotermal Enerji Santrallerinin Büyük Menderes Havzasına Çevresel Etkileri TMMOB Raporu Ön Değerlendirmesi. <https://www.kmo.org.tr/genel/bizden_ detay.php?kod=4732> [9] EU. 2004. Directive 2004/8/EC Of The European Parliament And Of The Council Of 11 February 2004 On The Promotion Of Cogeneration Based On A Useful Heat Demand In The Internal Energy Market And Amending Directive 92/42/EEC. <https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32004L0008&fro m=DE> [10] Abdurrahman, S. 2017. Tekrar-Basma (Reenjeksyon) ve Türkiye`deki Uygulamalarla İlgili Gözlemler, MMO Teskon 2017 Jeotermal Enerji Semineri, s: 121-141, 13. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, 19-22 Nisan 2017, İzmir. <d6cd72798873f94_ek.pdf (mmo.org. tr)> [11] Kılkış, B. An Exergy-Based Model for Low-Temperature District Heating Systems for Minimum Carbon Footprint with Optimum Equipment Oversizing and Temperature Peaking Mix. Energy 236 (2021) 121339. [12] OSTI. GOV. 2022. Assessment of H/SUB 2/S Control Technologies for Geothermal Power Plants, <https://www.osti.gov/ servlets/purl/5226737> [13] Kındap, A. 2018. Jeotermalde Sıfır Emisyon Hedefliyoruz, Zorlu Dergisi, No. 62, s: 51. <https://www.zorlu.com.tr/tr/medyamerkezi/zorlu-dergi> [14] <https://geco-h2020.eu/> [15] Serhat Akın, S., Orucu, Y., and Fridriksson. T. 2020. Characterizing the Declining CO2 Emissions from Turkish Geothermal Power Plants, Proc., 45th Workshop on Geothermal Reservoir Engineering, Stanford University, Stanford, California, February 10-12, 2020, SGP-TR-216. <https://pangea.stanford.edu/ERE/db/ GeoConf/papers/SGW/2020/Akin.pdf> [16] WB. 2019. Turkey Characterizing the Declining CO2 Emissions from Turkish Geothermal Power Plants, Terms of Reference February 28, 2019, World Bank. <ht tps : //thedocs.wor ldbank .org/en/ doc/925341551688872726-0080022019/ original/orldBankTurkeyToRconsultantCO2emissions.pdf> [17] Kilkis, B. 2020. An Exergy Rational District Energy Model for 100% Renewable Cities with Distance Limitations, Thermal Science, Year 2020, Vol. 24, No. 6A, pp:1-21. [18] Kilkis, I.B. 2006. Combined Geothermal Power Reactor, Provisional Patent, US PTO, VA [19] Kılkış, B., Çağlar, M., Şengül, M. 2021. Potential Benefits of Heat Pipe Technology for Achieving 100% Renewable Heating and Cooling for Fifth-Generation, LowTemperature District Heating Systems, Paper No: 1225311, Energies 2021, 14, MDPI. <www.mdpi.com/journal/energies> [20] <“Enerji arzında jeotermal, en güvenilir kaynağımız” (hvac360tr.com)> [21] <Jeotermal ile yılda en az 1 milyar dolar tasarruf | Aydınlık (aydinlik.com.tr)> [22] Kilkis, B., and Kilkis, S. 2017. Rational Exergy Management Model for Effective Utilization of Low-Enthalpy Geothermal Energy Resources, Hittite J. of Sci. and Eng. Vol 5., pp: 59-73. [23] Kılkış, B. 2022. COP26 Glasgow İklim Bildirgesi ve Küresel Kriz, Termodinamik, Ocak 2022. [23] Kılkış, B. 2015. Ulusal Güvenlik, Ekonomi, Çevre, Enerji İlişkilerinde Türkiye`nin Bugünü ve Geleceği, Teori, s: 13-19, Mayıs 2015.

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==